Emmanuel Finkiel

Μετά από καριέρα ως πρώτος βοηθός σκηνοθέτη κοντά σε σκηνοθέτες (Jean-Luc Godard, Krysztof Kieslowski και Bertrand Tavernier), ο Emmanuel Finkiel  σκηνοθέτησε τις δικές του ταινίες όπως το Voyages (1999), το Casting (2001) ή το Nowhere promised land (2008). Οι περισσότεροι από τους πρωταγωνιστές σ’ αυτές τις ταινίες ανήκουν στους Ασκεναζίτες Εβραίους που μιλούν σήμερα γίντις. Συνδυάζοντας την ειρωνεία με την τρυφερότητα, οι ιστορίες τους επικεντρώνονται σε έντονα συναισθηματικές ή οδυνηρές περιστάσεις, οι οποίες αντιμετωπίζονται πάντα με επιφύλαξη. Οι ταινίες περιγράφουν πληθωρικούς χαρακτήρες και αφηγούνται την ιστορία των Εβραίων της Ανατολικής Ευρώπης. Οι ταινίες του Finkiel έχουν παρουσιαστεί σ’ ολόκληρο τον κόσμο και έχουν κερδίσει πολλές διακρίσεις, ανάμεσα στις οποίες και τρία γαλλικά κινηματογραφικά βραβεία Σεζάρ.

Στο πρώτο από τα τρία επεισόδια της συγκινητικής ταινίας Voyages του Γάλλου σεναριογράφου και σκηνοθέτη Emmanuel Finkiel, Γάλλοι που επιβίωσαν του Ολοκαυτώματος κάνουν ένα ταξίδι στην Πολωνία με λεωφορείο, όταν τους συμβαίνει μια αναποδιά: μεταβαίνοντας στο Άουσβιτς από ένα εβραϊκό νεκροταφείο, το λεωφορείο τους χαλάει. Έχοντας καταφέρει να ξεγελάσουν τη μοίρα και να αποφύγουν την τύχη των Έξι Εκατομμυρίων θυμάτων του Ολοκαυτώματος, βλέπουν με μια αίσθηση ειρωνείας τα συμβάντα της καθημερινότητας υπό το πρίσμα εκείνης της σημαδιακής εποχής: έχοντας γεράσει πια, όνταςι πιο κοντά στο τέλος της ζωής τους παρά στο Ολοκαύτωμα, οι άνθρωποι αυτοί -περαστικοί από τη ζωή όπως όλοι μας- δε θα καταφέρουν να απαλλαχθούν ποτέ από το βάρος της ενοχής του επιζήσαντος. Κουβαλώντας αυτό το ιστορικό χρέος, θα αφήσουν την τελευταία τους πνοή νιώθοντας υποχρεωμένοι έναντι των Έξι Εκατομμυρίων. Ορισμένοι τουλάχιστον νιώθουν έτσι -όπως η Rivka, της οποίας ο σύζυγος που τη συνοδεύει στην εκδρομή, δεν μπορεί να αντιληφθεί, ωστόσο, τους λόγους της συναισθηματικής της έντασης.

Ο  Finkiel, που ήταν ο βοηθός σκηνοθέτη στην τριλογία των Τριών Χρωμάτων (1993-1994), έχει υιοθετήσει (σε μικρογραφία) τη μέθοδο του Κισλόφσκι: κάθε ταινία -εν προκειμένω επεισόδιο- διαθέτει τον δικό της πρωταγωνιστή, τη δική της ιστορία, όμως οι χαρακτήρες και η θεματική μένουν ίδια. Καμία από τις ιστορίες δεν ολοκληρώνεται με τη συμβατική έννοια του όρου -κάθε μία χάνεται, με τις δύο εξ αυτών να δίνουν τη θέση τους στην επόμενη. Ακόμα κι ο θάνατος, όποτε συμβαίνει, δεν ολοκληρώνει το παραμικρό -απλώς οι ιστορίες, οι ζωές, σταματούν. Από τη Βαρσοβία, η ταινία μας μεταφέρει στο Παρίσι και στη συνέχεια στο Τελ Αβίβ.

Στο δεύτερο επεισόδιο, η Regine έρχεται αντιμέτωπη με το ενδεχόμενο ο πατέρας της να έχει τελικά επιζήσει, παρότι θεωρείτο εδώ και χρόνια ως ένα από τα Έξι Εκατομμύρια θύματα. Είναι όμως πράγματι ο πατέρας της; Καθώς είναι αδύνατον να επιβεβαιωθεί η σχέση τους, μήπως αυτή η αποκάλυψη ενσαρκώνει τελικά το σύνολο των συγγενικών σχέσεων που χάθηκαν εξαιτίας του Ολοκαυτώματος; Στο τελευταίο επεισόδιο, η Vera, γεννημένη στη Ρωσία, αναζητά στο Ισραήλ έναν ξάδελφό της, οικτίροντας την απώλεια της εβραϊκής ταυτότητας της χώρας. «Μοιάζει σαν να μην υπάρχουν πια Εβραίοι στο Ισραήλ, παρά μόνο Ισραηλινοί». Ελάχιστοι μιλάνε πια την εβραϊκή γλώσσα.

Το Voyages, μία πολωνική, γαλλική και βελγική συμπαραγωγή, απέσπασε το βραβείο της διεθνούς επιτροπής κριτικών στη Βιέννη.