18 Σεπτεμβρίου – 18 Δεκεμβρίου 2011, Θεσσαλονίκη
Moataz Nasr
Γεννήθηκε το 1961 στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου όπου ζει και εργάζεται. Μετά από σπουδές οικονομικών, αποφάσισε να αλλάξει κατεύθυνση και απέκτησε ένα εργαστήριο στο παλιό Κάιρο. Ο αυτοδίδακτος καλλιτέχνης κέρδισε την αναγνώριση στην τοπική εικαστική σκηνή, συνοδευόμενη από πολλές διακρίσεις (ανάμεσα στις οποίες και το μεγάλο βραβείο στην 8η Μπιενάλε του Καΐρου), προτού προσανατολιστεί στη διεθνή καλλιτεχνική σκηνή, το 2001. Από τότε, συμμετείχε σε μεγάλες διεθνείς διοργανώσεις όπως οι Μπιενάλε της Βενετίας, της Σεούλ και του Σάο Πάολο, και παρουσίασε τη δουλειά του στους πιο διακεκριμένους χώρους τέχνης. Σήμερα θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της σύγχρονης αραβικής τέχνης. Παρουσιάζοντας σύνθετες πολιτισμικές διαδικασίες, οι οποίες βρίσκονται σήμερα σε εξέλιξη στον ισλαμικό κόσμο, η δουλειά του υπερβαίνει τις ιδιοσυγκρασίες και τα γεωγραφικά όρια, αντανακλώντας τις ανησυχίες και τα μαρτύρια της αφρικανικής ηπείρου. Το συναίσθημα ότι ανήκει σ’ ένα συγκεκριμένο γεωπολιτικό και πολιτισμικό πλαίσιο και η ανάγκη να διατηρήσει τη σύνδεση με την πατρίδα του, είναι τα στοιχεία-κλειδιά της καλλιτεχνικής εργασίας και της ζωής του. Για τον καλλιτέχνη, τέχνη και ζωή αποτελούν έννοιες αλληλένδετες και αδιάσπαστες μεταξύ τους. Οι αναμνήσεις της παιδικής ηλικίας, οι απογοητεύσεις και η κοινωνία μέσα στην οποία ζει, τροφοδοτούν τις ζωγραφικές του συνθέσεις, τα γλυπτά, τα βίντεο και τις εγκαταστάσεις του. Η δουλειά του επικεντρώνεται στην Αίγυπτο και τις παραδόσεις της, τους ανθρώπους και τα χρώματα, χωρίς ποτέ να ξεπέφτει στον εξωτισμό ή να δημιουργεί την αίσθηση της απόστασης. Αντίθετα, εμφανίζεται κοντά στις ανησυχίες του καθενός. Στην πραγματικότητα, η Αίγυπτος είναι το υπόβαθρο, μια περιοχή που κατοικείται από ανθρώπινα πλάσματα των οποίων η ευθραυστότητα είναι παγκόσμια, με τον ίδιο τρόπο που είναι η αδιαφορία, η αδυναμία και η μοναξιά -στοιχεία έμφυτα στην ανθρώπινη φύση.
Ο χορός σε απελευθερώνει. Μπορεί να είναι θεραπευτικός ή να λειτουργήσει ως τελετή μετάβασης: μπορεί να οδηγήσει σε μια υπερβατική κατάσταση έκστασης. Η ζωώδης έκφραση των ενστίκτων μας. Το σώμα ακολουθεί τυφλά τον ρυθμό. Κατά τον περιστροφικό χορό τους, χάνουν τον εαυτό τους, ακυρώνοντας τη φυγόκεντρο και κεντρομόλο δύναμη. Οι δερβίσηδες φτάνουν σε έναν βαθμό αυτοσυγκέντρωσης που τους επιτρέπει να ξεχνούν το βάρος και να φτάνουν σε νέα νοητικά υψίπεδα. Καταφέρνουν να κατακτήσουν μια γνώση που ο νους από μόνος του δεν μπορεί να αγγίξει. Μπορούν, λοιπόν, για να παρωδήσω τον Rimbaud, «να δουν όσα ο άνθρωπος αδυνατεί να δει». Είναι τρεις τον αριθμό. Ένας μαγικός αριθμός που παραπέμπει στην τέλεια ισορροπία.
Simon Njami
Φωτογραφίες
Αναζήτηση
