18 Σεπτεμβρίου – 18 Δεκεμβρίου 2011, Θεσσαλονίκη
Γεννήθηκε το 1973 στον Λίβανο. Ζει και εργάζεται στη Βηρυτό. Είναι βοηθός καθηγήτρια γραφιστικού σχεδιασμού στο Αμερικάνικο Πανεπιστήμιο της Βηρυτού και δραστηριοποιείται ως ανεξάρτητη σχεδιάστρια γραφικών τεχνών. Είναι η συγγραφέας του βιβλίου Off the Wall: Political Posters of the Lebanese Civil War (εκδ. I.B.Tauris, Λονδίνο 2009). Σε συνάρτηση μ’ αυτήν τη μελέτη, το 2008, επιμελήθηκε μια έκθεση με πολιτικές αφίσες με τίτλο Signs of Conflict στο πλαίσιο του Homeworks 4 (ένα φόρουμ για τις πολιτιστικές πρακτικές) στη Βηρυτό. Ένα τμήμα αυτής της έκθεσης με τίτλο «Graphic Chronologies» εκτέθηκε το 2011 στο Centro Andaluz de Arte Contemporaneo της Σεβίλης, ως μέρος της έκθεσης Without Reality there is No Utopia, ενώ παρουσιάστηκε και στην 11η Μπιενάλε της Κωνσταντινούπολης το 2009. Η Zeina Maasri εξέδωσε και επιμελήθηκε καλλιτεχνικά, μαζί με την Anja Lutz, το βιβλίο Greetings From Beirut (εκδ. Shift!, Βερολίνο 2003). Ήταν επίσης συν-εκδότρια και σχεδιάστρια του βιβλίου Mapping Sitting: On Portraiture and Photography (εκδ. Arab Image Foundation και Mind the Gap, Βηρυτός 2002). Υπήρξε καλλιτεχνική διευθύντρια και μέλος της εκδοτικής ομάδας του Zawaya, ενός περιοδικού για την καλλιτεχνική παραγωγή στον αραβικό κόσμο (Βηρυτός, 2001-2007).
Η έκθεση Signs of Conflict ανιχνεύει την εξέλιξη του πολιτικού λόγου στην οπτική κουλτούρα των πολεμικών συγκρούσεων στον Λίβανο. Εξετάζει τις πολιτικές αφίσες που δημιούργησαν οι διάφορες αντιμαχόμενες παρατάξεις, τα πολιτικά κόμματα και τα κινήματα στον Λίβανο την περίοδο 1975-1990 και βασίζεται στην ιδέα ότι οι αφίσες ξετυλίγουν τις αφηγήσεις των σημαντικότερων πολιτικών συγκρούσεων, ενώ παράλληλα αποκαλύπτουν στοιχεία της σύγχρονης αραβικής οπτικής κουλτούρας.
Ο εμφύλιος πόλεμος του Λιβάνου είναι ένα περίπλοκο γεγονός, όπου τοπικές κοινωνικοοικονομικές αντιπαραθέσεις και συγκρούσεις φατριών, σε συνδυασμό με την πολιτική πραγματικότητα της περιοχής, άφησαν το στίγμα τους στον πολιτικό λόγο και κατέστησαν διακριτές τις αναρίθμητες εμπόλεμες παρατάξεις. Το συγκεκριμένο γεγονός, με τη σειρά του, μετουσιώθηκε σε μια εξίσου περίπλοκη και πληθωρική παραγωγή αφισών πολιτικού περιεχομένου, με ετερόκλιτη εικονογράφηση και συγκρουόμενα μηνύματα αλλά και με διακριτές τεχνοτροπίες.
Το Signs of Conflict εγείρει ερωτήματα σχετικά με τη φύση του ρόλου της πολιτικής αφίσας στη δημόσια ζωή, ιδίως στο πλαίσιο του εμφυλίου πολέμου. Εισηγείται την ερμηνεία των πολιτικών αφισών του Λιβάνου ως συμβολικών μέσων έκφρασης μιας πολυσύνθετης αφηγηματικής διαμάχης. Ενδιαφέρεται λοιπόν για τον τρόπο με τον οποίο οι αφίσες αυτές αποτυπώνουν οπτικά τους λόγους, τις επιθυμίες, τους πόθους, τους φόβους και το συλλογικό φαντασιακό των αντιμαχόμενων πολιτικών κοινοτήτων, όπως αυτά διαμορφώνονταν και μεταμορφώνονταν κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Μεταξύ του «Ανήκειν» και του Μαρτυρίου
Αυτή η νέα παρουσίαση (για την 3η Μπιενάλε της Θεσσαλονίκης) συνδυάζει δύο πάγιες θεματικές των αφισών της πολεμικής περιόδου στον Λίβανο: Το «Ανήκειν» και το Μαρτύριο. Ενώ οι αφίσες που ανήκουν στην πρώτη κατηγορία αποτυπώνουν τα ιδεολογικά κίνητρα των αντιμαχόμενων παρατάξεων -ανταγωνιστικοί λόγοι και φαντασιακά περί έθνους, κοινότητας και εχθρού- οι μαρτυρικές αφίσες δείχνουν ότι τα φαντασιακά αυτά είχαν πολύ «πραγματικές» συνέπειες για όσους έχασαν τη ζωή τους στην υπεράσπισή τους. Κάθε αφίσα επικυρώνει ποικιλοτρόπως τον θάνατο κάποιο ατόμου: βλέπεις το πρόσωπο, διαβάζεις το όνομα, την ημερομηνία γέννησης και θανάτου.
Zeina Maasri
Η έκθεση Signs of Conflict παρουσιάστηκε αρχικά στο πλαίσιο του Home works IV της Βηρυτού το 2008.
Η έκθεση βασίζεται σε μια δημοσιευμένη μελέτη του ιδίου συγγραφέα με τίτλο Off the Wall: Political Posters of the Lebanese Civil War (Λονδίνο: I.B.Tauris, 2009).
Η έρευνα για την υλοποίηση του project υποστηρίχθηκε από χρηματοδότηση του Αμερικανικού Πανεπιστημίου της Βηρυτού.
Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το project και το αρχείο των αφισών, παρακαλούμε επισκεφτείτε την ιστοσελίδα www.signsofconflict.com.