18 Σεπτεμβρίου – 18 Δεκεμβρίου 2011, Θεσσαλονίκη
Margherita Manzelli
Γεννήθηκε στη Ραβέννα το 1968. Ζει και εργάζεται στην Ιταλία. Έχει συμμετάσχει σ’ έναν μεγάλο αριθμό εκθέσεων όπως οι: L’ape e la rosa, Kimmerich, Νέα Υόρκη, 2011˙ Due, Collezione Maramotti, Reggio Emilia, 2010˙ Orientina, greengrassi, Λονδίνο, 2008˙Studio Guenzani, Μιλάνο, 2005˙ Castello di Rivoli, Ρίβολι, 2004˙ Irish Museum of Modern Art, Δουβλίνο, 2004˙ Art Institute of Chicago, Σικάγο, 2004˙ Museo Nazionale Delle Arti Del XX1 Secolo, 2003˙ Drawings, paintings to follow, greengrassi, Λονδίνο, 2002˙ Un cielo senza fine, Studio Guenzani, Μιλάνο, 2000. Τα θέματα των ζωγραφικών της συνθέσεων αναπαριστούν αρχετυπικούς γυναικείους χαρακτήρες που τοποθετούνται συχνά σε τεντωμένες στάσεις, ενώ γίνεται φανερή η πρόθεση να επιστρέψουν σε μια κανονική απεικονιστική φόρμα/στάση. Το φόντο των έργων της συχνά αποτελείται από ένα αληθοφανές «σκηνικό» που «σπρώχνει» τις φιγούρες. Το φόντο έχει εξίσου μεγάλη σημασία για το εικαστικό σύνολο, καθώς δημιουργεί μια δυναμική ένταση οπτικής απόρριψης και αποδοχής μεταξύ του θηλυκού χαρακτήρα και του περιβάλλοντός του.
Η ταραχή που προκαλεί στον θεατή η όψη των γυναικών της Manzelli δεν οφείλεται στη φαινομενική ασχήμια τους. Οφείλεται στο μυστηριώδες των βιωμάτων τους, που φυλάσσεται σαν εφτασφράγιστο μυστικό, με το βλέμμα του θεατή να παγιδεύεται στην έντονη, σταθερή ματιά τους. Στα έργα της Manzelli, τα μάτια αποτελούν το σημείο εξαφάνισης -τόσο από ψυχολογική όσο και από άποψη προοπτικής. Εάν αφήσουμε τα μάτια μας να περιεργαστούν το υπόλοιπο σώμα, θα ανακαλύψουν τις τυπικές κινήσεις μιας κατοπτρικής γυναίκας: συστολές, ανακλήσεις, καρποί και πόδια γυρισμένα προς τα μέσα, χέρια τυλιγμένα προς τα πίσω, στέρνο βουλιαγμένο, αδιαφορία για τη γύμνια. Θα προσέξουμε δίχως άλλο τα εξαρτήματα ή το ασυνήθιστο χρώμα του φόντου.
Όλα συντείνουν στο να αποσπάσουν τον νου του θεατή, ενώ την ίδια στιγμή συγκρατούν το βλέμμα του. Κανέναν πόνο και καμία διάθεση εξέγερσης δε θα δει κανείς να αποτυπώνονται σε αυτές τις γυναίκες -μόνο μια άπειρη φθίση που προέρχεται από τον αιώνιο σολιψισμό και από μια νοητική κατάσταση που ακυρώνει τον χρόνο, τα βιώματα και τον εξωτερικό κόσμο, με χρώματα και σύμβολα που δεν παραπέμπουν σε καμία οικεία έννοια, αγνώριστα σε όλους -εκτός από τον νου που τα δημιούργησε. Η αναστάτωση που νιώθουμε βλέποντας αυτές τις γυναίκες οφείλεται στην αντίθεση ανάμεσα στις βρεφικές κινήσεις τους και το γερασμένο κορμί τους, ανάμεσα στα πρόσωπά τους, με την επιφυλακτική έκφραση και την επίμονη παθητικότητα, και τα καμπουριασμένα, αλλά όχι απρόθυμα να υπακούσουν άκρα. Θύματα που δεν υποφέρουν, οι γυναίκες της Manzelli είναι οι σύγχρονες Σφίγγες. Δεν μας φοβίζουν με τα λόγια τους, αλλά με την άρνησή τους να έρθουν σε επαφή μαζί μας. Υπάρχοντας άνευ λόγου υπάρξεως, επιβεβαιώνουν μέσα από τη δυσαρμονία τους τη ματαιότητα και ασημαντότητα της ανθρώπινης απορίας. Στη δυσαρμονία ανάμεσα στα σώματα και τα πρόσωπά τους έγκειται η εξέγερσή τους, η εξέγερση κάποιου που αψηφά την πλοκή, θέλοντας να στερήσει από τον θεατή την ψευδαίσθηση της πραγματικότητας. Οι γυναίκες της Manzelli κινούνται ελεύθερα και κατά βούληση στον καμβά, ξαφνιάζοντάς μας, σαν ο Χριστός, στο έργο του Hans Holbein Ο Νεκρός Χριστός (1521), να γυρνούσε ξαφνικά προς τα εμάς και να μας χαμογελούσε, ενώ το σώμα του εξακολουθούσε να κείτεται εκεί νεκρό. Για να κρυφτείς από τον οπτικό κανιβαλισμό του θεατή, εάν δεν μπορείς να αποδράσεις, μπορείς να ακολουθήσεις μία εναλλακτική προσέγγιση: κοίταξε στα μάτια τον άλλο, χωρίς να χαμηλώσεις το βλέμμα σου. Ο πρώτος που θα ρίξει τη ματιά του, χάνει.
Angela Maria Piga
Αναζήτηση
